Kort: met een vonnis kan een gerechtsdeurwaarder beslag leggen op loon of uitkering, bankrekening, spullen, een auto of een huis van je schuldenaar. Dat heet executoriaal beslag. Vóór een vonnis kan alleen conservatoir beslag, met toestemming van de rechter.
Een vonnis is pas iets waard als de schuldenaar betaalt. Doet hij dat niet vrijwillig, dan kun je het afdwingen met beslag. Alleen een gerechtsdeurwaarder mag beslag leggen.
Executoriaal beslag: na het vonnis
Met een executoriale titel, meestal een vonnis, kan de deurwaarder beslag leggen. Eerst betekent hij het vonnis aan de schuldenaar, met een bevel om binnen twee dagen te betalen. Daarna kan hij beslag leggen op:
- Loon of uitkering. De werkgever of uitkeringsinstantie houdt elke maand een deel in en maakt dat over aan de deurwaarder. De schuldenaar houdt altijd de beslagvrije voet over, het bedrag dat hij nodig heeft om van te leven. Bij een laag inkomen blijft er weinig of niets over.
- Bankrekening. Het saldo op het moment van het beslag wordt bevroren en aan de deurwaarder overgemaakt.
- Roerende zaken. Spullen in huis of in het bedrijf, voorraad, machines. Ze kunnen openbaar worden verkocht. Wat iemand nodig heeft om te leven, zoals een bed en kleding, valt erbuiten.
- Auto of ander registergoed. Een auto, boot of huis kan in beslag worden genomen en verkocht. Bij een huis gaat een hypotheekbank voor.
- Vorderingen op anderen. Geld dat iemand anders aan je schuldenaar moet betalen, bijvoorbeeld een klant van een bedrijf dat jou niet betaalt (derdenbeslag).
De kosten van het beslag zijn voor rekening van de schuldenaar, maar als er niets te halen valt, draai jij ervoor op. Vraag de deurwaarder daarom vooraf naar de verhaalsmogelijkheden: heeft de schuldenaar werk, een rekening met saldo, een auto?
Conservatoir beslag: vóór het vonnis
Ben je bang dat de schuldenaar zijn geld of spullen laat verdwijnen voordat de rechter beslist, dan kun je de voorzieningenrechter toestemming vragen voor conservatoir beslag. Het verzoek wordt meestal door een advocaat ingediend. Het beslag bevriest de goederen of het saldo; na het vonnis wordt het een executoriaal beslag. Je moet daarna binnen de termijn die de rechter geeft, vaak veertien dagen, een procedure beginnen.
Conservatoir beslag is een sterk drukmiddel, maar ook riskant: blijkt je vordering later ongegrond, dan kun je aansprakelijk zijn voor de schade die de schuldenaar door het beslag leed.
Als er meer schuldeisers zijn
Leggen meerdere schuldeisers beslag, dan wordt de opbrengst in principe naar verhouding verdeeld. Schuldeisers met voorrang, zoals de Belastingdienst, of met een pand- of hypotheekrecht, gaan voor. Heeft je schuldenaar veel schulden, dan is de kans groot dat er een faillissement of schuldsanering volgt; lopende beslagen vervallen dan.
Laatst bijgewerkt: 9 oktober 2026. Algemene informatie, geen juridisch advies.